Menu

Ale Historia

Nowa ciekawsza strona historii

SKĄD SIĘ WZIĘŁA NAZWA "POLSKA"?

docent73

Na określenie naszego kraju używamy dziś nazwy - Polska, a siebie samych nazywamy Polakami. Nie zastanawiamy się, skąd wzięły się te nazwy. Jeśli już kogoś się o to zapytać, to odpowie, że nazwy wzięły się od plemienia Polan i ich księcia Mieszka, który był pierwszym władcą naszego kraju. Ale jak to było naprawdę z Polską i Polakami?

Obie nazwy („Polonia”, „Poloni”) pojawiają się w źródłach historycznych około roku 1000, tuż po zjeździe gnieźnieńskim, na którym spotkali się cesarz Otton III i Bolesław Chrobry. Przedtem, obie nazwy nie pojawiały się w żadnych źródłach. Być może to właśnie wtedy, po zjeździe w Gnieźnie, ukonstytuowała się społeczność na czele z Chrobrym, która dała początek nowoczesnemu państwu i społeczeństwu polskiemu.

We wcześniejszych źródłach z IX i X wieku nie znano nazw „Polska” i „Polacy”. Widukind pisał o Licikavikach mieszkających nad Wisłą i Wartą. Ibrahim ibn Jakub określał Mieszka I jako „króla północy”. W dokumencie „Dagome iudex” jest mowa o „państwie gnieźnieńskim”. W dokumentach bawarskich Mieszko I określony był mianem „księcia Wandalów”. Na miniaturach monachijskiej i bamberskiej widnieje nazwa „Sclavinia” lub „Sclavania”, czyli kraj Bolesława Chrobrego. W niemieckich „Rocznikach altajskich większych” Mieszko I jest księciem słowiańskim.

Być może, to właśnie cesarz Otton III podczas zjazdu gnieźnieńskiego i spotkania z Chrobrym, nadał polskiemu księciu i jego krajowi nowe nazwy: „Polska” i „Polacy”. Interesujące jest to, że po raz pierwszy w źródłach pisanych nazwa „Polska” pojawia się w „Żywocie starszym św. Wojciecha” pióra Jana Canapariusza (opat rzymskiego klasztoru św. Bonifacego i Aleksego). Żywot spisany został około 999-1001 roku.

Skąd Canapariusz znał nazwę „Polonia”? Być może od tajemniczego Bogusza–Benedykta, członka wyprawy św. Wojciecha do Prus, który był świadkiem jego śmierci, a potem prawdopodobnie dokonał swego żywota w klasztorze na Monte Cassino. Później nazwę naszego kraju i nas samych rozpropagował Bruno z Kwerfurtu. No i tak pozostało do dziś.

Na podstawie: J. Strzelczyk, Otton III, Ossolineum, Kraków-Wrocław, 2000.

 

Komentarze (14)

Dodaj komentarz
  • Gość bkp84.neoplus.adsl.tpnet.pl

    ciekawe :)

  • Gość 90-156-4-33.as.kn.pl

    a XIX wiek nie wydaje Ci się ciekawy? ;)
    powodzenia w tworzeniu bloga:)

  • awdar

    Nie jestem specjalistą, ale chyba warto dodać, że nazwa Polanie wzięła się z tego, że mieszkali na wykarczowanych równinach, tj. polach, bo wielkopolska do dziś ma charakter raczej 'płaski' właśnie ;)

    Powodzenia w pisaniu ;)

  • docent73

    Dzięki za odwiedzenie mojego bloga i komentarze, pozdrawiam.

  • Gość: [przypadkiem] gyb146.internetdsl.tpnet.pl

    też mi się wydaje, że nazwa pochodzi od pola, tj ziemi. Często jest tak że nazwa kraju ma właśnie taka etymologie. Przykładam może być Skandynawia, gdzie słowo "Skavi" oznacza po prostu tyle co "ziemia". Skandynawia oczywiście nie jest państwem, niemniej jednak jakaś analogia jest.

  • Gość: [to ten] euq85.neoplus.adsl.tpnet.pl

    Pisząc o nazwie Polska - Polacy warto zwrócić uwagę na to jak określali nas sąsiedzi. Tak się akurat składa , że wszyscy określając nas wypowiadali słowo na literę "L". Litwini mówili i mówią tak do dziś Lenkas, Węgrzy Lengyel, Bracia ze wschodu (bo się od X wieku podzielili) Lachy (Lachi), nawet Czesi mówiąc o naszej ziemi wyrazili się słowami Kosmasa ziemia Lacka. Tylko Niemcy mówili i mówią do dziś Polen a więc kojarzą nas z Polanami. I pewnie nie jest w tym nic dziwnego ponieważ Niemcy z nami nie graniczyli a więc nie mieli łączności z naszym ludem nazywanym na literę "L" a do bezpośrednich kontaktów granicznych doszło w sytuacji gdy spośród temu sporemu Ludowi swoją hegemonię narzuciło najsilniejsze plemię Polan. Stara nazwa wywodząca się albo od Lasu albo od Lecha w X wieku funkcjonowała równocześnie z nową a następnie została przez nią wyparta. Jakie są zatem pozostałości po starej nazwie. Proszę bardzo. Na obrzeżach tego terytorium w dawnej ziemi gołężyckiej (dziś północne Czechy, okolice Opawy i Jawornika) rejon zamieszkały przez ludność mówiącą dialektem Laskim (Lackim), dalej na Podlasiu dla przykładu dwie sąsiadujące ze sobą miejscowości: Kosów Lacki i Kosów Ruski. Na uwagę zasługuje też nazwa Pod Lasie. Np. Nasz kraj sięga aż pod Lasie (prawdopodobnie nazwa rejonu granicznego). Nie wiemy dokładnie jak brzmiała nazwa naszego ludu (kraju) więc posłużę się pierwszą jego literą "L" ale teren jaki obejmowała można, z pewną dozą ostrożności określić mianem Lechickiej grupy językowej (część słowian zachodnich).

  • docent73

    Dzięki za rozwinięcie tematu. Nie znałem wcześniej faktów o których Pan pisze.

  • Gość: [GOŚĆ222222] c6-17.icpnet.pl

    dzieki przyda mi sie do zadania domowego!!! heh ;] a tak wogle bardzo ciekawe!!!

  • docent73

    Cieszę się, że mogłem pomóc. Pozdrawiam

  • adigasulbega

    Kochani nie istniało nigdy plemię Polan. Nazwa ta została źle potraktowana, analogicznie do innych państw, takich jak Niemcy, Francuzi którzy nazwy państw pochodzą od ziemi. W pismach pisanych do polskich władców i nie tylko figuruje nazwa Polan, ale piszącym nie chodzi o plemię jako takie, tylko o ludy zamieszkujące te ziemię, które znakomicie walczą w polu, stad nazwa Polanie - zresztą ukazało się sporo publikacji młodych historyków na ten temat zachęcam do lektury.

  • Gość: [Daniel Łdz] 178.105.208.*

    Wszystko zaczęło się przeszło tysiąc lat temu, kiedy to na jedno z plemion słowiańskich osiadłych w dorzeczu Warty (okolice Gniezna) zaczęto mówić: Polanie. Określenie było sensowne, gdyż byli to mieszkańcy pól; ci, którzy parali się uprawą pola ornego', w przeciwieństwie na przykład do Wiślan, Mazowszan, Kujawian, Pomorzan czy Ślęzan, którzy zamieszkiwali tereny lesiste bądź bagniste i zajmowali się czym innym.

    Początkowo Polan nazywano plemieniem polańskim, a ziemię, na której się osiedlili, ziemią polańską. Polańskim, polańską, a nie: polskim, polską, gdyż takie miał pierwotnie brzmienie przymiotnik wywiedziony od nazwy Polanie (zawierał cząstkę ań-). Później jednak upowszechniła się krótsza jego postać, właśnie polski (z formy pol-ań-ski wypadła cząstka ań-). Od tej chwili weszło w obieg określenie ziemia polska, tzn. inaczej 'ziemia, kraina zamieszkiwana przez Polan', i tym samym na dobre wyparty został przymiotnik polański.

    Skoro zaczęło funkcjonować słowo Polanie, należało nazwać jakoś ową krainę, gdzie oni żyli. Dlatego w łacińskich dokumentach piśmienniczych pojawiły się określenia Poloniae regio (prowincja Polan), Regnum Poloniae (królestwo Polan) albo terra Poloniae (ziemia Polan), a później - samo słowo Polonia. O dziwo, rzeczona nazwa przestała należeć" do Polan, czyli ludzi żyjących w dorzeczu Warty. Mówiono, że to Polonia, także w odniesieniu do Wiślan, Mazowszan, Kujawian, Pomorzan czy Ślęzan, a więc geograficznie nowa nazwa obejmowała obszar o wiele większy.

    Określenia Polska i Polak weszły do języka dużo później, dopiero w XVI w. Ale żeby tak się stało, musiało dojść do zmiany znaczenia przymiotnika polski. Jak już wspomniałem, słowo to rozumiano kilka stuleci temu inaczej - polski, czyli związany z polem'. Były więc rośliny polskie, warzywa polskie, kwiaty polskie, tzn. rośliny rosnące na polu'. W Biblii królowej Zofii" czytamy, że Bóg udziałał [inaczej: zrobił, wykonał] niebo i ziemię i wszelką chroślinę p o l s k ą" (polską, czyli polną').

    Kiedy z owej formy przymiotnikowej postanowiono zrobić... rzeczownik (kto? co?) Polska, gdyż z wyrażenia ziemia polska (ziemia, gdzie znajduje się wiele pól') odpadł człon ziemia i upowszechniła się samodzielnie forma Polska, musiano naprędce utworzyć inny przymiotnik, który by niejako przejął sens słowa polski. Tak oto zrodził się w staropolszczyźnie przymiotnik polny.

    Odtąd istniało rozróżnienie: polny rozumiano jako związany z polem', polski zaś mógł się odtąd spokojnie odnosić do nazwy kraju Polska w znaczeniu związany z Polską'. Szybko też nazwa Polska, jako rzeczownik, otrzymała takąż fleksję, tzn. Polski, Polsce, Polskę, z Polską, o Polsce, ale jeszcze w XIX w. używano w odmianie obocznych postaci: komu? czemu? Polszcze czy w (o) kim?, w(o) czym? w (o) Polszcze. O duchu i źródłach poezji w P o l sz cz e pisał Maurycy Mochnacki w 1825 r. , a słowa: O P o l sz cz e, kiedy była kwitnąca, szczęśliwa, Ha! carze, ty nam polską ukradłeś krainę wkładał w Kordianie" w usta głównego bohatera Juliusz Słowacki. Mam nadzieje ze to moze byc pomocne pozdrawiam.

  • docent73

    Witam. Dzięki za interesujący i wyczerpujący komentarz. Pozdrawiam

  • yorryk

    E tam. Od okrzyku: już polano!

  • Gość: [MisterCzub] ip-46-21-209-67.nette.pl

    może pomoże ale bardzo ciekawa jak dlamnie

Dodaj komentarz

© Ale Historia
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci