Ale Historia

Ciekawsza strona historii

Wpis

wtorek, 17 marca 2009

TRZYNASTOWIECZNE WYNALAZKI.

Średniowiecze wydaje nam się epoką ciemną, zacofaną i nieciekawą. Zwykliśmy uważać, że w dziedzinie techniki i wynalazczości czasy te nie przyniosły żadnego postępu. Tymczasem trzynasty wiek, czyli apogeum średniowiecza, był stuleciem wynalazków i postępu technicznego. W gospodarce europejskiej dokonywał się wówczas duży postęp, coś na kształt „małej rewolucji technologicznej”. Może nam się dziś wydawać, że to niemożliwe, że to opinia na wyrost. Przyjrzyjmy się jednak osiągnięciom ówczesnych ludzi w zakresie techniki.

W rolnictwie zaczęto wykorzystywać energię wodną i wiatr. Budowano młyny wodne i wiatraki. Koła młynarskie i wiatraczne mieliły coraz więcej zboża na mąkę. Na placach budów pojawiły się pierwsze taczki oraz podnośnik, służący przenoszeniu dużych ciężarów, oraz piła wodna. Obok drewna, do wznoszenia budynków, używano też kamieni i żelaza. Na coraz większą skalę zaczęto eksploatować kopalnie soli (w Wieliczce drewniane wsporniki znalezione w kopalni soli pochodzą z XIII wieku!).

Trzynasty wiek to wielki rozkwit tkactwa, przede wszystkim produkcji sukna. W 1212 roku pierwszy młyn do foluszowania tkanin powstał w Polsce! Sto lat później, w Anglii było ich już prawie 130. Przełomowe znaczenie dla rozwoju tkactwa miał poziomy warsztat tkacki uruchamiany na pedały. Tkaniny z niego uzyskiwane były gładkie i piękne, praca była lżejsza i szybsza. Pod koniec trzynastego stulecia, kądziel i wrzeciono zastąpiono kołowrotkiem (pierwsze wzmianki pochodzą z 1288 i 1298 roku).

Rozwinął się także „przemysł” jedwabniczy. W 1146 roku Grecy przenieśli produkcję jedwabiu do Palermo na Sycylii. Stąd rozprzestrzeniła się ona na całą Italię, a potem na Prowansję, Francję i południowe Niemcy. Ośrodkami produkcji jedwabniczej stała się Lukka, Bolonia (skonstruowano tu młyn tkający jedwab), oraz Wenecja i Modena.

W XIII wieku rozpowszechnił się też w Europie papier (pierwsze dokumenty pisane na papierze pojawiły się już na początku XIII wieku). Wszystkie te wynalazki pchnęły średniowieczną Europę na nowe tory rozwoju w XIV i XV stuleciu i utorowały drogę do nowej epoki – Renesansu, również w dziedzinie gospodarki, nauki i techniki.

Na podstawie: J. Le Goff, Apogeum chrześcijaństwa, Czytelnik, Warszawa 2003.

 

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Kategoria:
Autor(ka):
docent73
Czas publikacji:
wtorek, 17 marca 2009 19:31

Komentarze

Dodaj komentarz

  • manuskrypt1 napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/17 21:51:06:

    A ja zawsze ganię, kiedy ktoś mówi o "wiekach ciemnych". Faktycznie, życie podporządkowane Kościołowi narzucało pewien styl myślenia, ale bynajmniej nie uważam, zeby to były wieki ciemnicy. To przecież wtedy powstawały pierwsze uniwersytety, zaczęto eksperymentować z wszelkimi naukami. Wiele rzeczy na nowo odkryto, inne udoskonalono. Powstawały jedne z najpiękniejsze poematy i dzieła, które traktowały o naprawdę trudnych sprawach. Większość utworów średniowiecznych jest anonimowych. Rzadko kto decydował się na publikowanie pod własnym nazwiskiem, albo chociażby pseudonimem. Dlatego zawsze staram się zwracać uwagę na te kwestie. Pozdrawiam

  • docent73 napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/18 20:04:17:

    Ja też często zżymam się, gdy słyszę o "ciemnych wiekach". Kolejny stereotyp, z którym warto "powalczyć" piórem i słowem. Faktycznie, mało kto zna dziś osiągnięcia naukowe, czy filozofię średniowiecza, nie mówiąc już o twórczości literackiej tej epoki. A przecież to było preludium do późniejszych czasów. Bez średniowiecza nie byłoby odrodzenia i warto tu zaznaczyć, że renesans nie potępiał "w czambuł" całej poprzedniej epoki, ale wiele z niej zaczerpnął i twórczo rozwinął. Pozdrawiam

  • niewiedza.dwa napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/22 19:42:15:

    Umberto Eco stwierdził, że całe pojęcie średniowiecza powstało po to by, jakoś określić prawie tysiącletni okres, którego nikt nie potrafił zdefiniować. To dziesięć wieków, które znajdowało się pomiędzy dwoma wspaniałymi epokami - renesansem i antykiem.
    To tak jakby pomiędzy słowa róża i tulipan wstawić kaktusa.
    Być może to zbyt daleko idące porównanie ale...
    Czytając Pań/Panów wpisy odnoszę wrażenie, że doszło do poważnego nieporozuminenia.
    Piszecie o osiągnięciach wszelkiego rodzaju, ale zwróćcie uwagę, że powstały one w latach X-XV wieku. Inna sprawa, że spora ich część, została wymyślona przez inne kultury, a tylko zaadoptowana przez nacje europejskie.
    Określenie "ciemne wieki" odnosi się natomiast do okresu od końca V wieku czyli upadku Cesarstwa Rzymskiego do połowy X wieku. Okres ten został tak nazwany przez historyków ze względu na niewielki zasób źródeł pisanych z tego czasu.
    Kolejne pięć wieków, do końca XV wieku, to już zupełnie inna bajka.

  • manuskrypt1 napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/22 20:15:32:

    Nie przypominam sobie, zeby to historycy (uczeni) nazwali ten okres "wiekami ciemnymi". Wydawało mi się, ze to jest określenie kolokwialne, powszechne, w języku potocznym. Ale nie wiem, ja nie jestem historykiem, dlatego nie jestem kompetentna w tej kwestii. Natomiast mierzwi mnie, kiedy stosuje się liczebnik "dwoma" przy rzeczownikach rodzaju żeńskiego "epokami". Jak można tak robić? Przecież powinno być "DWIEMA EPOKAMI". W języku polskim doszło do bardzo wielu zmian, nawet w ostatnich latach, ale to akurat się nie zmieniło. Pozdrawiam.

  • niewiedza.dwa napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/22 21:11:15:

    kto był więc autorem/autorami tego określenia?
    jeśli nie byli nim/nimi historycy lub szerzej uczeni, osoby znające temat, najbardziej kompetentne, to na pewno nie wprowadziły go do użytku rzesze prostego ludu!
    zanim zwróci się, zresztą uzasadnioną, uwagę innym warto sprawdzić swój wpis:
    MIERZWI czy raczej MIERZI?:
    sjp.pwn.pl/lista.php?co=mierzwi%E6
    sjp.pwn.pl/lista.php?co=mierzi%E6

  • manuskrypt1 napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/22 23:30:28:

    Nawet nie zauważyłam, że tak napisałam. To chyba roztargnienie. Dziękuję :) Pozdrawiam.

  • docent73 napisał(a) komentarz datowany na 2009/03/23 19:52:34:

    Witam. Pozwolę sobie włączyć się do dyskusji. Niewiedza.dwa ma Pan całkowitą rację, że ciemne wieki to pierwsza połowa średniowiecza (V-X wiek). Dzięki za doprecyzowanie tego pojęcia. Później jak wiemy było już inaczej i o ciemnocie raczej mówić nie można. Stąd m.in. moja notka o trzynastowiecznych osiągnięciach ludzi średniowiecza. W powszechnym odbiorze funkcjonuje jednak pojęcie ciemnych wieków rozciągane na całą epokę średniowiecza. Przypomnienie o osiągnięciach tej epoki (m.in. XIII i XIV wieku), ma przeczyć temu powszechnemu mniemaniu i wskazywać, że wcale tak ciemno nie było. Z drugiej strony co innego historycy, którzy wiedzą dokładnie co znaczą owe ciemne wieki, a co innego obiegowa opinia o ciemnych wiekach średniowiecza i związane z tym stereotypy. Do dziś na lekcjach historii w wielu szkołach można przecież usłyszeć z ust nauczycieli o ciemnych wiekach w odniesieniu do średniowiecza (domyślnie: całego). Pozdrawiam

  • niewiedza.dwa napisał(a) komentarz datowany na 2009/09/23 17:16:49:

    portalwiedzy.onet.pl/4868,17230,1575983,1,czasopisma.html
    pozdrawiam

  • docent73 napisał(a) komentarz datowany na 2009/09/23 19:40:23:

    Bardzo podoba mi się ten artykuł. Czas zacząć głośno mówić o prawdziwym obliczu wieków średnich. Dzięki za linka, pozdrawiam.

  • Gość AnonimGall napisał(a) z 217.153.235.3* komentarz datowany na 2012/11/12 21:05:49:

    XIII wiek to już tak zwana ,,jesień średniowiecza", apogeum przypada w połowie.

Dodaj komentarz

Kalendarz

Kwiecień 2014

Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Wyszukiwarka

Kanał informacyjny